Ukrayna’nın Ankara Büyükelçiliği

, Kyiv 04:58

Ukrayna ile Türkiye arasında ticari ve ekonomik işbirliği

Türkiye Ukrayna’nın en önemli ticari ortaklarından biridir. Türkiye-Ukrayna ticaret hacmi son yıllar boyunca (2008-2009 yıllarında küresel ekonomik kriz çıkana kadar) artış göstermiştir.

Türkiye ile Ukrayna arasındaki ticaret hacminin seyri  

 (Ukrayna Devlet İstatistik Komitesi’nin verilerine göre) 

(milyon ABD Doları) 

           

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

 Ticaret Hacmi

2352

2642

3159

4622

6583

3079

4324

İhracat

1941

2034

2390

3650

4633

2127

3026

İthalat

411

607

769

972

1950

952

1298

Fark

1530

1427

1621

2630

2683

1174

1728

Ukrayna, bütün diğer dış ticaret ortaklarıyla karşılaştırıldığında, en büyük dış ticaret fazlasını, Türkiye iel ticaretinde vermektedir. Türkiye, Ukrayna ihraç mallarını tüketen ülkeler içinde (Rusya Federasyonu’ndan sonra), ikinci sırada yer almaktadır.

Türkiye’nin elverişli coğrafi konuma sahip olması ve ayrıca Ukrayna’ya ulaşımının uygun ve gelişmiş durumda bulunması, iki ülke arasındaki ticaretin gelişmesine büyük katkı sağlamaktadır.

Ukrayna ile Türkiye arasındaki ticaret hacmi, 2008 yılında, rekor düzeye ulaşarak, 6 milyar 583 milyon doları bulmuştur. Ne var ki, 2009 yılında, küresel ekonomik krizinin sonucunda, ticaret hacmi, 3 milyar 79 milyon dolara kadar düşmüştür. 2010 yılındaysa, ticaret hacminin yeniden 2008 yılındaki düzeye yaklaşmaya başladığını görüyoruz. Nitekim, 2010 yılında, ticaret hacmi, 4 milyar 324,8 milyon doları bulmuştur.

Ukrayna’nın Türkiye’ye ihraç ettiği malların başında, çelik, kömür, suni gübre, ve diğer kimya endüstrisi ürünleri gelmektedir. Ukrayna’nın Türkiye’den ithal ettiği ürünlerin ise başında, tekstil, makine sanayii ürünleri, temizlik ürünleri ve tarım ürünleri yer almaktadır.

Türkiye’ye mal ihracatında bulunan başlıca Ukraynalı firmalar arasında, metalurji alanında faaliyet gösteren Metinvest, Krivorijstal, Sumi’deki Frunze Fabrikası, Odessa Liman Fabrikası ve Stirol Firması bulunmaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Kiev’e düzenlediği resmi ziyaret esnasında (24-25 Ocak 2011) varılan anlaşmalar çerçevesinde, iki ülke yönetimleri, Ukrayna ile Türkiye arasındaki dış ticaret hacmini yakın vadede 10 milyar dolara, orta vadede (2020 yılına kadar) ise, 20 milyar dolara çıkarma hedefini belirlemişlerdir.

Ukrayna ile Türkiye arasında yakın Serbest Ticaret Anlaşması’nın imzalanmasının hazırlanmasına yönelik müzakere sürecinin en yakın zamanda başlaması, bu hedeflere ulaşılmasını büyük ölçüde kolaylaştırabilir.

Enerji

Ukrayna ile Türkiye Cumhuriyeti’nin (TC) enerji alanındaki işbirliği, iki ülke arasında stratejik ortaklığın oluşturulmasının temel unsurlarından biridir. Kalıcı işbirliğinin temel unsurlarından biri olan enerji işbirliği, henüz, asıl olarak, her iki ülkenin, petrol ve doğalgaz nakil sistemlerinin geliştirilmesi veya modernleştirilmesi, enerji kaynaklarının ve enerji güzergahlarının çeşitlendirilmesi, kendi topraklarındaki enerji kaynağı rezervlerinin araştırılması veya geliştirilmesi yollarıyla enerji güvenliğinin sağlanmasını hedefleyen, tek taraflı uygulamaları olarak ortaya çıkmaktadır.

Bir taraftan Ukrayna’nın doğalgaz nakil sisteminin ve diğer enerji altyapılarının modernize edilmesine yönelik enerji programlarınını içeren projelerin gerçekleştirilmesi, diğer yandan da Türkiye’de atom enerjisi endüstrisinin kurulması, hidroelektrik santrallerinin ve doğalgaz ve petrol boru hatlarının inşa edilmesi, Karadeniz sahanlığında veya üçüncü ülkelerin kıta sahanlıklarında enerji kaynaklarının bulunması ve çıkartılması konusunda ortaklaşa çalışmalar yürütülmesi, her iki ülkenin de çıkarlarına hizmet edecek işler olacaktır.

Petrol ve doğalgaz nakil hatlarının inşasında ve kullanılmasında geniş tecrübe sahibi olan ve bu alanda bütün imkanlara sahip olan Ukrayna, Türk firmalarıyla birlikte, boru hatlarının inşasında ve mevcut boru hatlarının geliştirilmesinde, özellikle de Nabucco doğalgaz boru hattını ve Samsun-Ceyhan petrol boru hattı gibi uluslararası projelerde, Türk firmalarıyla birlikte, etkin bir şekilde katılımda bulunabilir.

Bu çerçevede, Türkiye’de Sumı Frunze Makine Üretim Birliği’nin ve Ukraynalı metalurji firması Metinvest’in etkin şekilde çalıştığını belirtmek yerinde olacaktır.

Atom enerjisi alanında ise Ukrayna, Türkiye’de atom santrallerinin inşası ve kullanımında, özellikle de bu santrallerin inşası ve buralarda hizmet verecek personelin eğitilmesi alanlarında faaliyet göstermeye hazırdır.

Ulaştırma

Türkiye ile Ukrayna’nın ulaştırma alanındaki işbirliği, en çok, havacılık, deniz taşımacılığı ve karayolu taşımacılığı alanında gelişme göstermektedir. Burada özellikle, Türk Hava Yolları’nın bir yabancı ülkede sefer düzenlediği şehir sayısı bakımından Ukrayna’nın, Almanya’dan sonra ikinci sırada yer aldığını belirtmek gerek. Türkiye’de İstanbul’dan, Ukrayna’nın Kiev, Dnipropetrovsk, Odesa, Simferopol ve Lviv kentlerine uçuşlar yapılmaktadır. Bunun dışında, Ukrayna Büyükelçiliği’nin teşvikiyle iki ülkenin havayolu firmalarının yönetimleri arasında imzalanan anlaşmaların sonucunda, Ukrayna havayolu firması Aerosvit, 23 Nisan 2011 tarihinden itibaren, Ankara-Kiev hattında, haftada dört uçuş gerçekleştirmeye başlayacaktır.

Ukrayna ile Türkiye arasındaki deniz taşımacılığı alanında ise, günümüzde, İlliçevsk-Derince, Yevpatorya-Zonguldak ve Skadovsk-Zonguldak arasında, düzenli olarak gemi seferleri yapılmaktadır.

İstanbul’da 11 Kasım 2010 tarihinde, Uluslararası Karayolu Nakliyatçıları Birliği (UND) ile Türkiye RO-RO Gemi İşletmecileri ve Nakliye Taşımacılar Derneği’nin (RODER) ortak toplantısında, «Blacksea Express» adlı yeni kombine taşımacılık güzergahının tanıtımı yapıldı. 15 Ocak 2011 tarihinden itibaren, bu güzergah yoluyla, Odessa (Pivdenniy Limanı) ile İstanbul (Haydarpaşa Limanı) arasında haftada iki sefer yük taşımacılığı gerçekleştirilmeye başlanmış, 2011 yılının Şubat ayından itibaren ise, bu seferlerin sayısı, haftada dörde çıkartılmıştır.

Pivdenniy Limanı’nda demiryolu altyapısının olduğu gözönünde bulundurularak, Odessa ile İstanbul arasındaki güzergaha ilişkin proje, yük araçlarının, Ukrayna üzerinden, Polonya’ya, diğer Doğu ve Orta Avrupa ülkelerine (Çek Cumhuriyeti, Slovakya, Macaristan, Belarus) ve Baltık ülkelerine (Litvanya, Letonya, Estonya) transit nakliyatını öngörmektedir. Her iki tarafın değerlendirmelerine göre, söz konusu güzergahta deniz seferlerinin başlaması, Kuzey-Güney hattında nakliyatları önemli ölçüde arttıracak ve ayrıca, Türk nakliyat ve ticaret firmalarının, Ukrayna-Belarus-Litvanya projesi olan ve kombine demiryolu nakliyatını içeren «Viking» Projesi’ne katılmasına imkan verecektir.

Viking Projesi’nin her iki ülke açısından ekonomik bakımdan ve ulaşım bakımından öneminin artmasında, Ukrferri firması ile, Samsun Liman İdaresi arasında, Ukrayna ile Türkiye arasında demiryolu-denizyolu taşımacılığının başlamasına ilişkin projenin gerçekleştirilmesine yönelik pratik çalışmanın başlaması, büyük katkıda bulunacaktır. Ukrferri Firması ile Samsun Liman İdaresi arasında 2 Aralık 2010 tarihinde imzalanan mutabakat çerçevesinde, Samsun Limanı’nda demiryolu-gemi terminalinin inşasına yönelik olarak yapılacak bütün işlerin tam listesi ve bunların yerine getirilme süreleri belirlenmiştir. Ayrıca, Odessa – Samsun Deniz Yolu Güzergahı’nın, Ukrayna, Bulgaristan ve Gürcistan arasındaki gemi seferleri sistemine eklenmesi de öngörülmektedir.

Bu projenin hayata geçirilmesi, AB ile Türkiye arasında yeni bir ulaşım koridorunun oluşmasını sağlayacak ve Baltık ülkelerinden, Belarus’tan ve Orta Avrupa’dan sadece Türkiye’ye değil, Türkiye üzerinden İran’a, Irak’a ve diğer Yakındoğu ve Ortadoğu ülkelerine kısa sürede yük nakliyatına imkan verecektir.

Ukrayna ile Türkiye arasında karayolu taşımacılığı, Ukrayna ile Türkiye Uluslararası Karayolu Taşımacılığı’na İlişkin Karma Komisyon’un yıllık toplantılarında türü ve sayısı belirlenen yük ve yolcu taşımacılığına ilişkin izinler çerçevesinde yürütülmektedir. Ulaştırma alanında gelişim sağlama hedefinin gerçekleştirilebilmesi için, Ukrayna’nın ve Türkiye’nin Karadeniz’deki limanlarında altyapı tesislerinin inşası konusunda taraflar arasında işbirliğinin sağlanması gerekmektedir. Taraflar arasında bu konudaki işbirliğinin, iki ülkenin Karadeniz’deki limanları arasındaki deniz taşımacılığının çok yönlü olarak geliştirilmesine ve demiryolu taşımacılığını da içeren kombine taşımacılığı aracılığıyla deniz yolu ile taşınan yük miktarının artmasına yönelik olması lazımdır.

Bu bağlamda, Ukrayna Bakanlar Kurulu ile Türkiye Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu arasında 25 Ocak 2011 tarihinde imzalanan, Ukrayna ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında Doğrudan Uluslararası Demiryolu-Denizyolu Yük Taşımacılığının Düzenlenmesine İlişkin Mutabakat Metni, büyük önem taşımaktadır.

Ukrayna ile Türkiye arasındaki ulaştırma alanındaki ortak projelerde temel amaç, Ukrayna ile Türkiye’nin ulaştırma ve ekonomi alanında kilit rolü üstlenecekleri kıtalar arası ulaştırma koridorlarının oluşturulması, özellikle de, Baltık-Karadeniz ulaşım koridorunun oluşturulması olmalıdır.

Yatırımlar

Ukrayna mevzuatı, yabancı yatırımcıların ulusal ekonomiye katkıda bulunmasına olanak sağlayan elverişli bir ortam sunmaktadır. Yabancı yatırımcıların, diğer yatırımcılarla aynı düzen çerçevesinde faaliyet yürütmeleri sağlanmaktadır.
Türk firmaları, Ukrayna’da inşaat ve finans alanları ile diğer alanlarda, başarılı bir şekilde yer almaktadırlar. Doğuş, Çukurova, Altınbaş, Erbek, Aysel ve Enka gibi, Türkiye’nin önde gelen Türk holdinglerinin ve firmalarının Ukrayna’daki faaliyeleri, buna örnektir.

Türk iş çevrelerinin Ukrayna’daki etkinlikleri, son derece önemli yatırım projelerinin gerçekleştirilmesini de kapsamaktadır. Burada öncelikli olarak, Ukrayna’nın en modern futbol stadyumu «Donbasarena» yı rekor derecesinde bir süratle tamamlayan Enka firmasını, Euro-2012 Futbol Şampiyonası’na hazırlık çerçevesinde Ukrayna’nın başlıca havaalanına terminal inşa etmekte olan Doğuş Grubu’nu, yüzlerce kilometreyi bulan en modern otoyolları inşa eden Onur İnşaat’ı ve Ukrayna’da yüksek teknolojiye dayanan iletişim ağını geliştirmekte olan Çukurova Grubu ile Turkcell’i zikretmek, yerinde olacaktır.

Türk firmaları, Ukrayna’da, toplam bedeli 3 milyar doları geçen, 128 adet büyük çaplı projeye imza atmışlardır.

 

Ukrayna’nın Ternopil bölgesindeki şirketlerin yatırım iş teklifleri (Rusça ve İngilizce)